Jimmy Hartwig: Irkçılık ve Futbol

08 Kasım of 2011

Irkçılık her alanda olduğu gibi yeşil sahalarda da çirkin yüzünü gösteriyor. Eski Alman milli futbolcu Jimmy Hartwig de kötü muameleye maruz kalanlardan

Yazar: Alper Öcal

alperocal@hayatimfutbol.com | twitter.com/alperocal

Renk veya türlü farklılıkları yücelterek ya da aşağılayarak tribünlerden yükselen tezahüratlar, açılan pankartlar; saha içinde bile aynı güdüyle oyuncuların birbirlerine söylediği sözler, yaptıkları jestler ve mimikler… Futbolun zirvesi kabul edilen Premier League, medeni açıdan en gelişmiş ülkelerden biri olan İngiltere dahi olsa farketmiyor.

Futbolda ırkçılık bugünün sorunu değil, kökeni çok eskilere dayanıyor. FIFA ve bağlı konfederasyonlar, ülke federasyonları, kulüpler ırkçılığın kökünü kazımak için kampanyalar geliştiriyorlar. Ne kadar samimi oldukları tartışılır, zira bir zamanlar bu canavarı kendileri beslediler. Bugün alınan tedbirler, verilen cezalar o zaman yapılanların yanında komik duruyor. Bu yazıda ırkçılığın bir sporcuda yarattığı tahribatı ve yaşadığı dramı okuyacaksınız. Belki o zaman bir empati geliştirip, ırkçılığa karşı daha duyarlı, içten ve kararlı bir tavır sergilenmesine karşı ufak da olsa bir katkım olur.

1302172415_original

Hamburg’da bir yıldız

Jimmy Hartwig soğuk savaş döneminde Batı Almanya’da forma giymeye başlamış, Hamburg’un efsane olduğu 80’li yıllarda Almanya’da siyah tenli futbolculara yönelik yapılan ırkçılığın pek bilinmeyen mağdurlarından biri.  Annesi Alman, babası ise Afro Amerikan bir asker Hartwig’in. Offenbach’da başladığı futbol yaşamına, 1860 Münih ve ardından Hamburg ile devam etti. Altı senesini geçirdiği Hamburg, kariyerinin zirve noktası. Hrubesch ile Magath’ın sürüklediği ve Udo Lattek’in hocalığını yaptığı takımın önemli parçalarından. Dizinden sakatlanıp futbolu bırakana kadar, şimdilerde çok popüler olan çift yönlü orta saha oyuncusunun o dönemki en iyi karşılığı. Kendi tabirine göreyse tüm zamanların en iyilerinden. Haksız da sayılmaz hani. Jimmy Hartwig savunma görevlerini eksiksiz yerine getirirken 30 maçta 14 gol atabilecek kadar iyi bir oyuncudur. Bunda “kariyerimde çalıştığım en iyi teknik direktör” dediği Udo Lattek’in katkısı yadsınamaz elbette. Hem hayat hem de futbol anlamında ciddi formasyon almıştır Lattek’den. Muazzam oyununa rağmen Almanya forması giyemediği dönemlerde de en büyük destekçisi olmuştur. Ondan aldığı cesaretle Derwall’i yerin dibine sokmuştur.

Felix Magath ve Jimmy Hartwing

Felix Magath ve Jimmy Hartwing

Derwall’e tepkisi

Olay Hamburg’un şampiyon olarak tamamladığı 1981/82 sezonunun 29.haftasında oynanan Bayern Münih maçının ardından gerçekleşir. Hamburg 78 bin kişinin izlediği maçta 2-1 geriden gelip Rummenigge, Breitner gibi yıldızlarla dolu olan Bayern Münih’i 4-3 yener. Hartwig maçta bir gol attığı gibi, Rummenigge’yi de sahadan siler. Maçtan sonra, Almanya’da halen süren, “Aktuellen Sportstudio” programına davet edilir. Programın konuklarından biri de Jupp Derwall’dir. Hartwig’in canına tak etmiştir. Derwall’i programda kendisini milli takıma almadığı için eleştirir. Derwall Hartwig’i beğendiğini, ama sabırlı olması gerektiğini zira elinde o bölgede çok sayıda oyuncu olduğunu söyler.

Hartwig tarihe geçecek bir cevap verir. “Maalesef benim bir kardeşim ve sarı saçlarım yok” der. Sarı saçlar lafının gittiği yer açık, kardeşle kastettiği ise o dönem Stuttgart’ta oynayan ve çok popüler olan Förster kardeşlerdir. Derwall’in Euro 80 ve 1982 Dünya Kupası’nda tercihleri bu iki kardeştir. Hartwig bu yüzden sadece iki kez Almanya Milli Takımı formasını giyebilmiştir.

jh3

Irkçılık yakasını bırakmadı

Futbolu bıraktıktan sonra hem futbolculuk kariyerinde hem de toplum nezdinde maruz kaldığı dışlanmışlık yüzünde tüm yaşamı zarar görür. Psikiyatrik yardım almak zorunda kalır ama yine de ten rengi yüzünden ötekileştirilmiş bir insan olarak kendini uyuşturucuya vermekten alıkoyamaz. Ailesi parçalanır, eşinden ayrılır. Bir süre Hamburg’un gece hayatının döndüğü Reeperbahn’da sayısız kez sabahlamaktan başka hiçbir şey yapmaz. Belki de bu yüzden üç kez kanserle mücadele etmek zorunda kalır ama uzun ve yorucu bir sürecin ardından kanserle giriştiği üç savaşı da kazanır. Kurtuldum derken bu kez de beyninde tümör bulunur. Pes etmez, o maçı da kazanır.

Jimmy Hartwig şimdilerde futbol yorumculuğu ve yazarlığının yanı sıra sosyal içerikli tiyatro oyunlarında aktörlük yapıyor. Çocuklara futbol öğretiyor. Almanya’daki kanserle savaş vakıflarının kampanyalarına destek oluyor.

1994 yılında hem özel hayatında hem de futbolculuğunda yaşadıklarını “Meine Kindheit, meine Karriere, meine Krankheit” yani “Çocukluğum, Kariyerim, Hastalığım” ismiyle kitaplaştırdı. 2008 yılında ise biyografisini “Eine Legende liegt auf der Couch” ismiyle tiyatroda bizzat kendisi oynadı.

150328-drumchapel-amateurs-10-800x450

Previous:

Hayalin peşinde, zamanın ötesinde

Lens' forward Tony Vairelles (L) reacts after opening the score in their French soccer league match against Marseille April 24. At right is teammate Pascal Nouma.

PR//ME

Next:

Pascal Nouma’nın hatrı var!

You may also like

Yorum Yap