Suudi Arabistan futbolu yenileniyor

29 Ağustos of 2018

Ülkemizdeki 2018 yaz transfer sezonuna damgasını vuran Suudi Arabistan futbolunda neler olduğuna kayıtsız kalamazdık. Josef, Guiliano ve Gomis’e ödenen yüksek ücretlerin sebeplerini araştırdık.

Yazar: Yusuf Başyeşil

yusufbasyesil@gmail.com |twitter.com/yusufbasyesil

2018-2019 Yaz transfer sezonunun son günlerine gelirken Türk Futbolunu bir pazar olarak kullanan ve ligimizin birçok yıldızını yüksek bonservis bedelleriyle transfer eden Suudi Arabistan, bilindiği üzere krallık ile yönetiliyor. Veliaht prensi olan Muhammed Bin Selman ise futbola olan düşkünlüğü ile biliniyor. Hatta geçtiğimiz Dünya Kupası’nda maçları bizzat stadyumdan izlemişti. Ayrıca futbolu ilgi çeker hale getirmek için de tüm takımların dış borçlarını kendi kapatarak, takımların ekonomik yapısını düzeltmesinde yardımcı oldu. Peki devlet tarafından eşit bir şekilde de fon desteği alan Suudi takımlarının 2018/19 yaz transfer sezonunda adından söz ettirmesinin ana nedeni ne?

Bu sorunun öncelikle cevabı; 2022’de Katar’da düzenlenecek Dünya Kupası’nı bir projenin ana hedefi almaları. Devlet politikasıyla birlikte gerek Türkiye’den gerek ise Avrupa’da tanınmış ve kaliteli isimleri kendi futbollarına entegre ederek, önümüzdeki 4 sene içinde yeni bir yapılanmaya gidiyorlar.

Bu projenin görünmeyen bir hedefinin de Suudi Arabistan ve Katar’ın arasında oluşan siyasi krizin de olduğu söylenebilir. Zira Katar’da düzenlenecek 2022 Dünya Kupası’nda Suudi Arabistan tarafı orada yer alıp, yıllardır gerçekleştiremediği gruptan çıkma başarısı için kolları sıvadığı görülüyor. Katar’daki Dünya Kupası’nda başarılı olmak ve futbol camiasında adından söz ettirmek için alt yapıya da önem veren Suudi takımları, alt yapı tesislerini oluşturmuş ve başına da Hollandalı, Alman ve İrlandalı alt yapı antrenörleri getirerek gelecek yılların tohumlarına atmaya başladılar. Bu yatırımlar elbette kulüplerin kendi bütçesiyle olduğu kadar, federasyon tarafından da destekleniyor.

Suudi Arabistan Futbol Federasyonu, devlet politikasının da vermiş olduğu destekle birlikte ‘’2022 Katar’’ projesi ile ilgili gerekli kararları da hayata geçirmiş. Bunların başında yabancı sınırı geliyor. Alınan bu karar çerçevesinde Suudi Arabistan takımları; ilk 11’de en fazla 7 yabancı oyuncuyu oynatabiliyor. 1 oyuncu ise kulübede yedek bekliyor.

Dg25YqLWAAUD-v4

Yabancı antrenöre ilgi yüksek

Suudi Arabistan’da 135 yabancı futbolcu takımlarında forma giyiyor. Bu rakam ligdeki oyuncuların %28,1’ine denk geliyor. Futbolcu sayısında olduğu kadar yabancı antrenörde de ilgi oldukça yüksek. Ligde yer alan 16 takımın 15’i yabancı antrenörle çalışıyor.

Bu yabancı antrenörlerin en bilindiklerinden birisi olan, Avrupa’da da adından oldukça söz ettiren Portekizli Jorge Jesus, Şili ve Arjantin’de başarılı sezonlar geçiren Arjantinli Pablo Guede ve gerek ülkesinde gerek ise Arap yarımadasındaki tecrübesiyle bilinen Uruguaylı Daniel Carreno da var. Ligin tek yerli antrenörü olan Saad Ali Al Shehri Al-Ettifaq takımının başarısı için mücadele edecek.

Suudi Arabistan Futbol Federasyonu, ‘’Futbolu geliştirme’’ projeleri doğrultusunda aldığı kararla her takımın teknik ekibine ‘en az 1 Suudi Antrenör bulundurma’ zorunluluğu da getirerek gelecek yıllar için antrenör yetiştirme yolunu oluşturmuş. Federasyon, 4 ila 10 senelik zaman diliminde yerli antrenörlerden gerekli verimi alacaklarını düşünüyor.

clattenburg-0

Hakemler de yabancı

Suudi Arabistan futbolunda yabancı oyuncu, yabancı antrenörün yanı sıra yabancı hakemler de kendilerine yer bulmuş durumda. Federasyonun aldığı kararda oynanan tüm maçlarda yabancı hakemin görev yapmasına karar verilmişti. Bu konu hakkında çeşitli iddialar olsa da Suudi Arabistan Futbol Federasyonun, maçlarda olası hakem hatalarından sonra oluşabilecek ‘hakem tartışmalarını’ en aza indirmek için böyle bir uygulamayı hayata geçirdiği düşünülüyor.

Arabistan’da kendi ülkelerinde oldukça başarılı olmuş hakemler görev yapıyor. Bu isimlerin en başında İngiliz hakem Mark Clattenburg, Sırp Milorad Mazic, Sloven Damir Skomina, İsveç Stefan Johannesson ve İtalyan Davide Massa gibi UEFA bünyesi altında da hakemlik yapan isimler var. Geçtiğimiz sezon Al Hilal ile Al Ittihad takımları arasında oynanan Suudi Arabistan Süper Kupa Finali müsabakasını da Cüneyt Çakır ve yardımcıları yönetmişti.

Kulüpler geliri nasıl sağlıyor?

Arabistan’da futbol kulüpleri, devlet yardımıyla yönetiliyor. Prens veya veliahtı tarafından yönlendirmeler ve tavsiyeleri alan kulüp başkanları dünyanın birçok yerinde olduğu gibi zengin iş insanlarından oluşuyor. Kulüp başkanları, kendi sahip oldukları firmaları kulüplere sponsor yaparak kulübe maddi destek sağlıyor.

Suudi Arabistan’da da yayıncı kuruluş KSA Sport, maçların tümünün yayınlama hakkına sahip. Yayıncı kuruluşun vermiş olduğu maddi destek tam açıklanmasa da Türkiye’de olduğu kadar yüksek olmadığı biliniyor. Bu sebeple de Suudi kulüpleri gelir yaratmak için farklı alanlara kayıyor. Bunun en başında store açmak var. Takımın lisanslı ürünün satıldığı mağazalar açarak, kulübe bir başka gelir kaynağı sağlanıyor.

Bir diğer gelir kalemi olan tribün gelirlerinde ise en fazla kazancı ülkenin en köklü takımı olan Al Ittihad Jeddah takımı elde ediyor. Al Hilal Riyad ve Al Nassr FC kulüpleri de Al Ittihad Jeddah’ı takip eden takımlar.

DlrzLPLWwAAwpgg

Kaliteli transferler, ilgiyi de arttırdı

Transfer sezonunda Türkiye’den; Fernandao, Gomis, Josef, Giuliano, İngiltere’den; Ahmed Musa, Amrabat, İspanya’dan Emre Çolak, Alexis, Hollanda’dan; El Ahmadi, Romanya’dan; Budescu, Sırbistan’dan Aleksandar Pesic, Brezilya’dan; Guilherme, Romarinho gibi gerek ülkelerinde gerek ise ülke dışında başarılar kazanmış oyuncular transfer edildi. Bu transferlerle birlikte Suudi Arabistan futbolu oldukça ses getirdi ve futbola olan ilgi de geçmiş yıllara göre gözle görülür şekilde arttı.

Son yılların en çekişmeli ve kaliteli bir sezon olacağı düşünülen Suudi Arabistan 1. Ligi’nde kulüplerin sosyal medya hesapları bu ilgilerin oluşmasında çok önemli rol oynuyor. Antrenmanlarda hazırlanan kısa videolar ve yapılan paylaşımlarla birlikte futbol kültürü inşa ediliyor.

Suudi takımları, en az Avrupa’nın başarılı kulüpleri kadar sosyal medya hesaplarını kullanıyor ve oradaki nabzın nasıl tutulacağını oldukça iyi biliyorlar. Kulüpler, halka detaylı şekilde bilgileri kolay bir şekilde aktarıyor. İletişimin kuvvetli olması sebebiyle de Suudi halkının son yıllarda futbol kulüplerine de ilgisi arttığı gözlemlenebiliyor.

Riyad ve Cidde Rekabeti

Arabistan’da futbolun merkezi Başkent Riyad ve ülkenin en büyük 2. şehri olan Cidde takımları üzerine kurulmuş. Al Nasr, Al Hilal, Al Shabab takımları Riyad şehrini temsil eden ligin başarılı kulüpleri arasında yer alıyor. Cidde şehrini ise Al Ittihad ve Al Ahli takımları temsil ediyor. Bu iki şehrin temsilcileri arasındaki karşılaşmalar birer derbi niteliği taşıyor. Bunun yanı sıra Al Nasr, Al Hilal ve Al Shabab takımları ile Al Ittihad, Al Ahli takımlarının aralarında yaptığı müsabakalar da yerel rekabet olarak tanımlanıyor. Ülkenin diğer şehirlerinden olan Mekke ve Medine’de ise futbol yeni yeni gelişirken Mekke şehrini Al Wahda Mekka takımı temsil ediyor. Medine şehrinin takımı da Ohod Al-Medina.

saudi-pro-league-al-hilal_1bp5ckk50jgjr1gyd1n1kxjolq

Türkiye, Arabistan’da 1 antrenör ve 1 futbolcu ile temsil ediliyor

Futbolda gelişmekte olan ve hazırladığı plan ve projelerle önümüzdeki yıllarda adından söz ettirmek isteyen Suudi Arabistan’da Türkiye’yi de bir  yardımcı antrenör ve futbolcu temsil ediyor.

Şener Gençtürk, Al Shabab’ta Marius Sumudica’nın ekibinde yardımcı antrenörlük yapıyor. Galatasaray alt yapısından yetişen ve Deportivo La Coruna’da da forma giyen Emre Çolak, yeni sezonda da Al Wahda Mekka takımında ülkemizi temsil edecek.

Türkiye’yi antrenör nezlinde Suudi Arabistan’da temsil edecek olan Şener Gençtürk, daha önce Tolunay Kafkas ile birlikte Kayserispor’da, Şota Arveladze ile Kasımpaşa ve Trabzonspor’da, Igor Tudor ve Zoran Barisic ile Karabükspor’da, Marius Sumudica ile Kayserispor’da çeşitli teknik ekip görevlerinde bulundu. Son olarak da Marius Sumudica ile birlikte Suudi Arabistan’ın Al Shabab Riyad takımında görev aldı.

Emre Çolak, transfer sezonunun başlarında İspanya ekibi Deportivo La Coruna’dan 1 Milyon € karşılığında Suudi Arabistan’ın Al Wahda Mekka takımına transfer olmuştu.

suudi2

Soccer fans are pictured in a match in Xi'an, Shaanxi province on Nov. 18, 2014.  (Imaginechina)

Previous:

Kirlerinden arınıyor, Çin futbolu yükseliyor

You may also like

Yorum Yap